প্ৰাক্তন ছাত্ৰই নিযুক্তি প্ৰক্ৰিয়াক লৈ তুলিলে প্ৰশ্ন; এএমইউ প্ৰশাসনৰ দাবী—নিয়ম অনুসৰিয়েই সম্পন্ন হৈছে বাছনি
প্ৰতিবেদন: এছ. মুনীৰ
আলিগড়। আলিগড় মুছলিম বিশ্ববিদ্যালয় (এএমইউ)ৰ উপাচাৰ্য প্ৰফেছৰ নাইমা খাতুনৰ পুত্ৰ আলী ফৰহান গুলৰেজক বিশ্ববিদ্যালয়ৰ আইন বিভাগত সহকাৰী অধ্যাপক হিচাপে নিযুক্তি দিয়াক লৈ প্ৰশ্ন উত্থাপিত হৈছে। এগৰাকী প্ৰাক্তন ছাত্ৰই দাখিল কৰা অভিযোগৰ পিছত কেন্দ্ৰীয় শিক্ষা মন্ত্ৰালয়ে এই নিযুক্তি সন্দৰ্ভত এএমইউ প্ৰশাসনৰ পৰা উত্তৰ বিচাৰিছে।
ফৰহান গুলৰেজক ড° বি. আৰ. আম্বেদকাৰ চেয়াৰৰ অধীনত সহকাৰী অধ্যাপক হিচাপে নিযুক্তি দিয়া হৈছে। এই চেয়াৰ ড° আম্বেদকাৰৰ জীৱন আৰু চিন্তাধাৰা, সামাজিক ন্যায়, সমতা আৰু পিছপৰা শ্ৰেণীৰ সৱলীকৰণ সম্পৰ্কীয় শিক্ষা আৰু গৱেষণাৰ বাবে স্থাপন কৰা হৈছে। নিযুক্তিটো পাঁচ বছৰৰ বাবে অথবা চেয়াৰৰ কাৰ্যকাল শেষ নোহোৱালৈকে—যিটো আগতে হয়—সেই সময়লৈকে কৰা হৈছে।
নিযুক্তি সম্পৰ্কীয় পত্ৰ ১৬ জুলাইত জাৰি কৰা হৈছিল, আনহাতে বাছনি সমিতিৰ বৈঠক অনুষ্ঠিত হৈছিল ২৪ জুনত।
প্ৰাক্তন ছাত্ৰই বাছনি প্ৰক্ৰিয়াক লৈ তুলিলে প্ৰশ্ন
এএমইউৰ প্ৰাক্তন আইন ছাত্ৰ তথা অধিবক্তা ছৈয়দ কাইফ হাছানে ১৫ জুলাইত ৰাষ্ট্ৰপতি, কেন্দ্ৰীয় শিক্ষা মন্ত্ৰালয় আৰু বিশ্ববিদ্যালয় অনুদান আয়োগ (UGC)-ৰ ওচৰত নিযুক্তি প্ৰক্ৰিয়াত অভিযোগিত অনিয়ম সন্দৰ্ভত অভিযোগ দাখিল কৰিছিল।
অভিযোগত উপাচাৰ্যৰ বিজ্ঞাপন অনুমোদনত ভূমিকা, মন্ত্ৰালয় আৰু ইউজিচিক আগতীয়াকৈ অৱগত কৰা হৈছিল নে নাই আৰু নিযুক্তি প্ৰক্ৰিয়াৰ স্বাধীন তদন্তৰ দাবী উত্থাপন কৰা হৈছে।
অভিযোগকাৰীয়ে বাছনি সমিতি গঠনৰ বিষয়তো প্ৰশ্ন তুলিছে। তেওঁৰ মতে, যদি চলিত বৰ্ষত এক্সিকিউটিভ কাউন্সিলৰ বৈঠক অনুষ্ঠিত হোৱা নাছিল, তেন্তে বাছনি সমিতিৰ বাবে দুগৰাকী বাহ্যিক বিশেষজ্ঞক কোন অধিকাৰৰ ভিত্তিত মনোনীত কৰা হৈছিল, সেয়াও তদন্ত কৰা উচিত।
আত্মীয়ৰ নিযুক্তিৰ ক্ষেত্ৰত কি নিয়ম আছে?
অভিযোগকাৰীয়ে ২০১৮ চনত তদানীন্তন মানৱ সম্পদ উন্নয়ন মন্ত্ৰালয়ে জাৰি কৰা নিৰ্দেশনাৰ উল্লেখ কৰিছে। সেই নিৰ্দেশনা অনুসৰি, কোনো বিশ্ববিদ্যালয়ৰ উপাচাৰ্য বা প্ৰতিষ্ঠানৰ মুৰব্বীৰ ঘনিষ্ঠ আত্মীয়ই কোনো পদৰ বাবে আবেদন কৰিলে সেই সম্পৰ্কৰ বিষয়ে আগতীয়াকৈ অৱগত কৰিব লাগে আৰু উপাচাৰ্যগৰাকীয়ে বাছনি প্ৰক্ৰিয়াৰ পৰা নিজকে আঁতৰাই ৰাখিব লাগে।
অভিযোগত লগতে প্ৰশ্ন উত্থাপন কৰা হৈছে যে এনে ক্ষেত্ৰত কেৱল উপাচাৰ্যই বাছনি প্ৰক্ৰিয়াৰ পৰা আঁতৰি থকাই যথেষ্ট নে নহয়। সংশ্লিষ্ট মন্ত্ৰালয়ক আগতীয়াকৈ অৱগত কৰা আৰু বাছনি সমিতিত অতিৰিক্ত বিশেষজ্ঞ অন্তৰ্ভুক্ত কৰাৰ দৰে সুৰক্ষা ব্যৱস্থা মানি চলা হৈছিল নে নাই, সেই বিষয়েও স্পষ্টতা বিচৰা হৈছে।
এএমইউ প্ৰশাসনৰ স্পষ্টীকৰণ
আনহাতে, এএমইউ প্ৰশাসনে দাবী কৰিছে যে ড° বি. আৰ. আম্বেদকাৰ চেয়াৰৰ অধীনত সহকাৰী অধ্যাপক পদৰ নিযুক্তি সকলো প্ৰযোজ্য নিয়ম আৰু নিৰ্ধাৰিত প্ৰক্ৰিয়া অনুসৰিয়েই সম্পন্ন কৰা হৈছে।
বিশ্ববিদ্যালয়ৰ মতে, এই নিযুক্তি অস্থায়ী ভিত্তিত পাঁচ বছৰৰ বাবে অথবা চেয়াৰৰ কাৰ্যকাল শেষ নোহোৱালৈকে—যিটো আগতে হয়—সেই সময়লৈকে কৰা হৈছে। এই পদটোৰ ব্যয় আৰু পৃষ্ঠপোষকতা ভাৰত চৰকাৰৰ সামাজিক ন্যায় আৰু সবলীকৰণ মন্ত্ৰালয়ে ড° আম্বেদকাৰ ফাউণ্ডেশ্যনৰ জৰিয়তে কৰে।
এএমইউয়ে জনোৱা মতে, এই চেয়াৰ মন্ত্ৰালয় আৰু বিশ্ববিদ্যালয়ৰ মাজত হোৱা চুক্তিৰ অধীনত পৰিচালিত হয় আৰু শিক্ষা মন্ত্ৰালয় বা ইউজিচিৰ অধীনৰ নিয়মীয়া পদসমূহৰ পৰা পৃথক।
বিশ্ববিদ্যালয়ৰ মতে, প্ৰ’-ভাইচ চেঞ্চেলৰৰ অধ্যক্ষতাত গঠিত বাছনি সমিতিয়ে নিযুক্তিৰ বাছনি প্ৰক্ৰিয়া সম্পন্ন কৰে। সমিতিত ড° আম্বেদকাৰ ফাউণ্ডেশ্যনৰ দ্বাৰা মনোনীত এগৰাকী বিশেষজ্ঞও আছিল।
এএমইউ প্ৰশাসনে স্পষ্ট কৰি দিছে যে উপাচাৰ্যই বাছনি প্ৰক্ৰিয়াৰ পৰা নিজকে আঁতৰাই ৰাখিছিল আৰু নিযুক্তিৰ ক্ষেত্ৰত তেওঁৰ কোনো ভূমিকা নাছিল।
ব্যৱস্থা গ্ৰহণ নকৰিলে আদালতৰ কাষ চাপিব অভিযোগকাৰী
অভিযোগকাৰী অধিবক্তা ছৈয়দ কাইফ হাছানে কয় যে এই বিষয়ত বিশ্ববিদ্যালয় প্ৰশাসনে কোনো স্পষ্ট আৰু কঠোৰ পদক্ষেপ গ্ৰহণ নকৰিলে তেওঁ আদালতৰ কাষ চাপিব।
শিক্ষা মন্ত্ৰালয়ে এএমইউৰ পৰা উত্তৰ বিচৰাৰ পিছত এতিয়া বিষয়টোৱে অধিক গুৰুত্ব লাভ কৰিছে। এএমইউ প্ৰশাসনে দাখিল কৰিবলগীয়া উত্তৰত নিযুক্তি প্ৰক্ৰিয়া, বাছনি সমিতিৰ গঠন আৰু সংশ্লিষ্ট নিৰ্দেশনা মানি চলা হৈছিল নে নাই সেই সন্দৰ্ভত অধিক স্পষ্টতা পোৱাৰ সম্ভাৱনা আছে।