आग्रा: सिकंदरायाः नहरवाली मस्जिदायां खतीबः मुहम्मद इक़बालः शुक्रवासरे नमाजिनः सम्बोधितः, प्रश्नं उद्धृतवान् – “किं वयम् वस्तुतः सम्पूर्णतया इस्लामे प्रवेशिताः स्म?”
सः कुरानस्य सूरह अल-बकरा, आयत 208 उद्धृत्य उक्तवान् –
“हे श्रद्धावन्तः! सम्पूर्णतया इस्लामे प्रवेशं कुर्वन्तु, न च शैतानस्य पादचिह्नान् अनुवर्तन्ताम्। सः यथार्थतया भवतः प्रत्यक्षदुश्मनः अस्ति।”
इक़बालः व्याख्यायाम् उक्तवान् यत् एषा आज्ञा मनुष्यस्य स्वतन्त्रताया प्रयोगे अपकारकः स्यात् इति, अतः ईश्वरः मनुष्यस्य रक्षणार्थ मार्गदर्शनं प्रदत्तवान्।
विवाहव्यवहारेषु चेतना
सः विवाहसम्बन्धि सामाजिकप्रथाः उदाहरणतः वर्णयामास –
-
इस्लामे विवाहः सरलः कर्तव्यः।
-
व्यर्थव्ययः शैतानस्य भ्रातृवत् आसीत्।
-
बारात्, जहेज़, च भव्यभोजनानि इस्लामे न सन्ति।
सः नमाजिनः प्रेरयामास यत् ते स्वकर्माणि परीक्षां कुर्वन्तु, स्वयम् अपि रक्षन्तु, परान् अपि रक्षन्तु।
स्वावलोकनस्य आह्वानम्
सः चेतयामास यदि वयम् ईश्वरस्य आज्ञां लङ्घेम तर्हि कियामते दिवसि उत्तरं न दातुं शक्नुमः।
इक़बालः बलपूर्वक उक्तवान् यत् शैतानस्य पादचिह्नान् अनुसरणं वर्जयितव्यम्, च जीवनं कुरानस्य सिद्धान्तानुसारं सुधार्यते।
