ਆਗਰਾ — ਮਸਜਿਦ ਨਹਿਲ ਵਾਲੀ ਦੇ ਖੁਤਬੇਦਾਰ ਮੁਹੰਮਦ ਇਕਬਾਲ ਨੇ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਦੇ ਖੁਤਬੇ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਨਮਾਜ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਅਹਮ پیغام ਦਿੱਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਆਖਿਆ ਕਿ ਜੇ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਜਾਂ ਗਰੁੱਪ ਤੁਹਾਡੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਓਸ ਵੇਲੇ ਕਾਮਯਾਬ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਉਸ ‘ਤੇ ਪ੍ਰਤਿਕਿਰਿਆ ਕਰੋਗੇ।
ਖੁਤਬੇ ਦੌਰਾਨ ਮੁਹੰਮਦ ਇਕਬਾਲ ਨੇ ਕੁਰਆਨ ਸ਼ਰੀਫ਼ ਦੀ ਸੂਰਤ ਆਲ੍ਹ-ਇਮਰਾਨ, ਆਇਤ ਨੰਬਰ 120 ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦਿਆ ਤੇ ਸਮਝਾਇਆ:
“ਜੇ ਤੂੰ ਸਬਰ ਕਰੇ ਤੇ ਅੱਲਾਹ ਦਾ ਡਰ ਰੱਖੇ, ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਕੋਈ ਵੀ ਚਾਲ ਤੇਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਪੁਚਾ ਸਕਦੀ।”
ਉਨ੍ਹਾਂ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਕੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ — ਉਹ ਤਾਕਤ ਉਸ ਵੇਲੇ ਹਾਸਲ ਕਰਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਉਸ ‘ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਜਾਂ ਬੇਸਮਝੀ ਵਿੱਚ ਤੁਰੰਤ ਪ੍ਰਤਿਕਿਰਿਆ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਜਿੱਥੇ ਅਸੀਂ ਸਬਰ ਅਤੇ ਸਮਝਦਾਰੀ ਨਾਲ ਕੰਮ ਲੈਂਦੇ ਹਾਂ, ਉੱਥੇ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਨਾਕਾਮ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ; ਜਿੱਥੇ ਪ੍ਰਤਿਕਿਰਿਆ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਨੁਕਸਾਨ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮੁਹੰਮਦ ਇਕਬਾਲ ਨੇ ਨਮਾਜ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਕੁਰਆਨੀ ਤਾਲੀਮات ‘ਤੇ ਅਮਲ ਕਰਨ ਦੀ ਤਾਕੀਦ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਜੋ ਨਿੱਜੀ ਅਤੇ ਸਮੂਹੀ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਅਸਫਲ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਕਸਰ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਹੋਰਾਂ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਰਾਹੀਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਉਸ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਡੇ ਰਵੱਈਏ ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਖੁਤਬੇ ਦੇ ਆਖ਼ਿਰ ‘ਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੁਆ ਕੀਤੀ ਕਿ ਅੱਲਾਹ ਸਾਨੂੰ ਸਬਰ ਅਤੇ ਤਕਵਾ ਦੇਵੇ ਤਾਂ ਜੋ ਅਸੀਂ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਰਹੀਏ ਅਤੇ ਦੋਸ਼ਮਣਾਂ ਦੀਆਂ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਨਾਕਾਮ ਹੋ ਜਾਣ।
