आग्रा: मस्जिद् नहरवाली सिकन्दरायां खतीबः मुहम्मद् इक़्बाल आज शुक्रवारखुत्बायाम् उपस्थाप्य नमाज़िनां प्रति महत्वपूर्णं संदेशं प्रदत्तवान्। सः जोरात् अवदत् यत् मानवः स्वस्य भविष्यस्य योजना रसूलस्य सुन्नतः च प्रकृतेः नियमैः अनुगत्य करणीयम्।
खतीबेन सूरह् अल-बक़रः, आयत् १५५ उद्धृत्य उक्तं यत् अस्मिन लोके प्रत्येकः व्यक्तिः वा समुदायः किंचित् न किंचित् दुःखम् अथवा कठिनतां अनुभवति। एषु स्थितिषु सम्यक् व्यवहारः आवश्यकः, यथा आगल आयते १५६ उक्तं:
“अस्माकं अल्लाहे अस्ति च अस्माकं तस्मै पुनः प्रत्यागमनम्।”
मुहम्मद् इक़्बालेन अवदत् यत् दुःखं अल्लाहे समर्प्य, भूतानां क्लेशानां विस्मरणं कुर्वन्, वास्तविकम् सकारात्मकं च आधारम् अपेक्ष्य नवीनं योजना क्रियते। सः रसूलस्य उदाहरणानि अपि उद्धृतवान्, यथा –
-
मक्काहतः मदीनेत्याः प्रवासः, तथा च
-
ग़ज़्वा अहमदस्य सहाबानां शहादतः अनन्तरं मिशनस्य नवीन योजना।
खतीबेन उवाच यत् अद्यतनकाले मुसलमानाः अपि विविधदुःखानि तथा नष्टानि अनुभवति। किन्तु सकारात्मकचेतनया तत्परयोजनया सफलता साध्यते।
सः कुरआनस्य सूरह् अल-हदीद्, आयत् २३ उद्धृत्य उक्तवान्:
“यत् तानि न हर्षं कुर्युः यत् तस्यात् नष्टानि।”
अन्ते मुहम्मद् इक़्बालेन प्रार्थना कृता – अल्लाहः अस्मान् रसूलस्य सुन्नतः अनुसरितुं च सम्यक् योजना कर्तुं च सामर्थ्यं ददातु।
