گزارش: اس. منیر
علیگره: پس از برگزاری سمینار منطقهای توسعه باغبانی در تالار تاریخی کندی دانشگاه اسلامی علیگره، بحث و جدل گستردهای در فضای دانشگاه و شبکههای اجتماعی شکل گرفته است. این برنامه که با اجرای «ساراسواتی پوجا»، «ساراسواتی وندانا» و سر دادن شعارهای «جای شری رام» و «هار هار مهادیو» همراه بود، نه تنها پرسشهایی درباره هویت و سنتهای دانشگاه ایجاد کرده، بلکه نقش و عملکرد مدیریت دانشگاه را نیز در کانون توجه قرار داده است.
پس از پایان این مراسم، چنین برداشتی در میان برخی دانشجویان و استادان شکل گرفته است که مدیریت دانشگاه در تلاش است خود را از این رویداد فاصله دهد. این پرسش مطرح میشود که اگر برنامه با مجوز و تأیید مسئولان دانشگاه و در مهمترین سالن دانشگاه، یعنی تالار کندی، برگزار شده است، چرا اکنون تلاش میشود چنین وانمود شود که دانشگاه ارتباطی با آن نداشته است؟
به گفته منابع دانشجویی، پیش از برگزاری مراسم، گروهی از دانشجویان با ارائه یادداشتی رسمی اعتراض خود را به مدیریت دانشگاه اعلام کرده بودند. آنان میگویند که از سوی دفتر ناظر انضباطی (پروکتور) به آنان اطمینان داده شده بود که این برنامه سیاسی نیست و صرفاً یک رویداد دولتی مرتبط با توسعه کشاورزی و باغبانی است. با این حال، آنچه در جریان مراسم رخ داد، موجب شد بسیاری نسبت به آن اطمینانها تردید کنند.
بر اساس مقررات دانشگاه، برگزاری هر برنامهای در تالار کندی نیازمند مجوز رسمی مدیر مرکز آموزش فرهنگی (CEC) است. از همین رو، اکنون نحوه صدور این مجوز نیز مورد پرسش قرار گرفته است.
در همین حال، پروفسور ویبا شارما، مسئول اطلاعرسانی و روابط عمومی دانشگاه، در گفتوگو با رسانهها تأکید کرد که این برنامه متعلق به دانشگاه نبوده، بلکه یک برنامه دولتی بوده است و دانشگاه صرفاً محل برگزاری را در اختیار برگزارکنندگان قرار داده است. با این حال، بسیاری در فضای دانشگاه این توضیح را تلاشی برای مدیریت بحران و کاهش انتقادات پس از وقوع رویداد تلقی میکنند.
پروفسور شارما همچنین اظهار داشت که شخصاً در این برنامه حضور نداشته است. این موضوع خود پرسش دیگری را در میان دانشگاهیان مطرح کرده است: چگونه ممکن است یک برنامه مهم دولتی در دانشگاه برگزار شود، اما مسئولان ذیربط دانشگاه در آن حضور نداشته باشند؟
موضوع دیگری که باعث شگفتی شده، عدم انتشار هرگونه بیانیه رسمی از سوی دفتر روابط عمومی دانشگاه درباره این مراسم است؛ در حالی که معمولاً اخبار و جزئیات برنامههای مهم دانشگاهی از طریق این دفتر در اختیار رسانهها قرار میگیرد.
برخی دانشجویان، دانشآموختگان و افراد وابسته به دانشگاه معتقدند که چنین برنامهای با سنتهای دیرینه دانشگاه و اندیشههای بنیانگذار آن، سر سید احمد خان، همخوانی ندارد. به اعتقاد آنان، این مراسم ارتباط مستقیمی با فعالیتهای علمی و آموزشی دانشگاه نداشته و لازم بود پیش از صدور مجوز، تمامی ابعاد آن با دقت بیشتری بررسی شود.
این موضوع در شبکههای اجتماعی نیز بازتاب گستردهای داشته است. در بسیاری از مطالب منتشرشده، مدیریت دانشگاه به نادیده گرفتن هویت تاریخی و فرهنگی این نهاد متهم شده و سکوت انجمن استادان دانشگاه، تشکلهای دانشجویی و دیگر نهادهای دانشگاهی نیز مورد انتقاد قرار گرفته است.
شایان ذکر است که مهمان ویژه این مراسم، دینش پراتاپ سینگ، وزیر مشاور باغبانی ایالت اوتار پرادش، بود. در جریان سخنرانی وی، شعار «بهارات ماتا کی جای» و سپس شعارهای «جای شری رام» و «هار هار مهادیو» سر داده شد. برخی ناظران معتقدند که شاید برای نخستین بار در تاریخ دانشگاه اسلامی علیگره، چنین شعارهایی از یک تریبون رسمی در داخل دانشگاه شنیده شده است.
همچنین شمار زیادی از حاضران با شالهای زعفرانیرنگ در مراسم حضور داشتند. این موضوع بار دیگر توجهها را به بخشنامهای جلب کرده است که در سال ۲۰۱۸ صادر شده و نمایش هرگونه نماد یا نشانه وابستگی سیاسی در محوطه دانشگاه را ممنوع اعلام کرده بود.
در عرصه سیاسی نیز واکنشهایی به این رویداد صورت گرفت. حزب سماجوادی مدعی شد که به یک برنامه دولتی رنگ و بوی سیاسی داده شده است. در مقابل، دینش پراتاپ سینگ در سخنان خود دولت نخستوزیر نارندرا مودی و سروزیر یوگی آدیتیانات را مورد اشاره قرار داد و خود را پیرو آیین «سناتن دهرم» معرفی کرد و بر ترویج فرهنگ هندی تأکید نمود.
در این مراسم، شماری از کشاورزان حاضر از منطقه ماتورا نیز شعارهایی در ستایش «گیریراج جی» و «بانکه بیهاری لال» سر دادند. این در حالی است که به طور سنتی بیشتر برنامههای برگزارشده در تالار کندی با تلاوت قرآن کریم آغاز و با سرود رسمی دانشگاه پایان مییابند. از این رو، اتفاقات اخیر موجی از بحث و گفتوگو را در فضای دانشگاه برانگیخته است.
اکنون پرسش اصلی این است که اگر مدیریت دانشگاه از ماهیت این برنامه آگاه بوده، چرا مجوز برگزاری آن را صادر کرده است؟ و اگر چنین مجوزی صادر شده، چرا اکنون تلاش میشود دانشگاه از این رویداد فاصله بگیرد؟ این پرسشها همچنان در محافل دانشگاهی و میان دانشجویان و استادان مطرح است و بسیاری خواستار ارائه توضیحات شفاف از سوی مسئولان دانشگاه هستند.
در این رابطه تلاش شد با پروفسور ویبا شارما تماس تلفنی برقرار شود، اما امکان گفتوگو با وی فراهم نشد.
